Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, która stała się niewypłacalna - czyli utraciła zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ze ścieżki może skorzystać także były przedsiębiorca. Od reformy z 24 marca 2020 r. sąd co do zasady ogłasza upadłość nawet wtedy, gdy dłużnik sam doprowadził do niewypłacalności - jego zawinienie bada się dopiero na etapie planu spłaty.

Co daje ogłoszenie upadłości konsumenckiej?

Z chwilą ogłoszenia upadłości wstrzymane zostają postępowania egzekucyjne i działania windykacyjne, a odsetki przestają rosnąć. Majątkiem zajmuje się syndyk, a docelowo - po wykonaniu planu spłaty wierzycieli - pozostałe zobowiązania zostają umorzone. To realne oddłużenie i możliwość nowego startu.

Ile trwa plan spłaty i ile kosztuje wniosek?

Plan spłaty wierzycieli ustala sąd zwykle na okres do 36 miesięcy. Jeżeli dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa, plan może zostać wydłużony - od 36 do 84 miesięcy. Opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej to 30 zł.

Czego upadłość konsumencka nie umorzy?

Nie każdy dług znika. Umorzeniu nie podlegają m.in. alimenty, renty odszkodowawcze, kary grzywny i inne kary orzeczone w postępowaniu karnym, obowiązek naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia oraz zobowiązania, których dłużnik umyślnie nie ujawnił. Te trzeba spłacać dalej.

Windykacja i zapłata

Upadłość konsumencka - dla kogo, jak wygląda i co realnie daje

Aktualizacja: 18 lipca 2026

Spirala długów, telefony od windykatorów, komornik na pensji i koncie - w takiej sytuacji łatwo poczuć, że nie ma wyjścia. A jest: upadłość konsumencka to ustawowa, w pełni legalna droga do oddłużenia, a nie „bankructwo” w potocznym, wstydliwym sensie. Ten wpis tłumaczy, dla kogo jest, jak przebiega i co realnie daje.

Dla kogo jest upadłość konsumencka

Z upadłości może skorzystać osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, która stała się niewypłacalna - czyli utraciła zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ze ścieżki tej może też skorzystać były przedsiębiorca.

Kluczowa zmiana weszła w życie 24 marca 2020 r.: sąd co do zasady ogłasza upadłość nawet wtedy, gdy dłużnik sam doprowadził do niewypłacalności. Zawinienie (np. lekkomyślne zadłużanie) nie blokuje już samego ogłoszenia - bada się je dopiero później, przy ustalaniu planu spłaty.

Co daje upadłość konsumencka według Prawa upadłościowego: wstrzymanie postępowań egzekucyjnych i windykacji oraz zatrzymanie naliczania odsetek z chwilą ogłoszenia upadłości, plan spłaty wierzycieli ustalany przez sąd zwykle do 36 miesięcy a przy zawinieniu dłużnika do 84 miesięcy, oraz umorzenie pozostałych zobowiązań po wykonaniu planu spłaty; wniosek do sądu rejonowego, opłata 30 zł, od 2020 roku wina nie blokuje ogłoszenia upadłości — Trzy etapy oddłużenia - od wstrzymania egzekucji po umorzenie długów.

Co daje ogłoszenie upadłości

To najważniejsza część. Z chwilą ogłoszenia upadłości:

wstrzymane zostają egzekucje komornicze i działania windykacyjne - naciski ustają,
odsetki przestają rosnąć - dług nie pęcznieje w nieskończoność,
majątkiem dłużnika zaczyna zarządzać syndyk: wchodzi on do masy upadłości i podlega spieniężeniu (także mieszkanie czy dom - ale z wydzieleniem dłużnikowi kwoty na najem lokum na 12-24 miesiące),
docelowo dochodzi do umorzenia pozostałych długów.

O tym, ile komornik może zająć, zanim w ogóle dojdzie do upadłości, piszę we wpisie ile komornik może zabrać z pensji i konta.

Plan spłaty i umorzenie długów

Sercem oddłużenia jest plan spłaty wierzycieli. Sąd ustala, ile i przez jaki czas dłużnik ma spłacać - w miarę swoich realnych możliwości:

zwykle do 36 miesięcy,
a jeśli dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub przez rażące niedbalstwo - plan może trwać od 36 do 84 miesięcy.

Po wykonaniu planu pozostała część zobowiązań zostaje umorzona. W wyjątkowych sytuacjach, gdy dłużnik trwale nie jest zdolny do żadnych spłat, sąd może umorzyć długi bez ustalania planu.

Czego upadłość nie umorzy

Upadłość to nie „gumka” na wszystkie długi. Umorzeniu nie podlegają m.in.:

alimenty i renty odszkodowawcze,
grzywny i inne kary orzeczone w postępowaniu karnym,
obowiązek naprawienia szkody z przestępstwa lub wykroczenia,
zobowiązania, których dłużnik umyślnie nie ujawnił.

Jak zacząć

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej składa dłużnik do sądu rejonowego (wydziału upadłościowego) właściwego dla miejsca zamieszkania. Opłata to tylko 30 zł. Wniosek składa się na formularzu, a jego rzetelne wypełnienie - zwłaszcza spis majątku i wierzycieli - jest kluczowe dla powodzenia sprawy.

Więcej praktycznych tematów znajdziesz w poradniku o windykacji i długach. Jeśli długi Cię przerastają i zastanawiasz się nad oddłużeniem, zobacz, jak prowadzę sprawy o zapłatę i windykację - a z pytaniem do tej treści po prostu napisz.

Stan prawny na 18 lipca 2026 r. Podstawy: przepisy o upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - część trzecia tytuł V ustawy z 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe (m.in. art. 491[4] i 491[15]); reforma z 24.03.2020 r. Zapowiadane dalsze zmiany dotyczące ostatniej fazy postępowania nie weszły jeszcze w życie. Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej, a każda sprawa jest indywidualna.

Chcesz zgłębić temat?

Zobacz stronę dziedziny: Windykacja i sprawy o zapłatę - a jeśli masz pytanie do treści, po prostu napisz.

Napisz