Przejdź do treści
Napisz
Prawo karne i wykroczenia

Jazda po alkoholu a po użyciu - wykroczenie czy przestępstwo

Aktualizacja: 2 sierpnia 2026

Jazda po alkoholu a po użyciu - wykroczenie czy przestępstwo - poradnik prawny, kancelaria radcy prawnego Buszta

Jedno piwo za dużo, a różnica w konsekwencjach jest przepaścią - i zależy od jednej liczby: 0,5 promila. Poniżej tej granicy to wykroczenie, powyżej - przestępstwo z wpisem do rejestru karnego. Ten wpis wyjaśnia różnicę między jazdą „po użyciu” a „po alkoholu” oraz to, co realnie grozi za każde z nich.

Granica: 0,5 promila

Prawo rozróżnia dwa stany:

  • Stan po użyciu alkoholu - od 0,2 do 0,5 promila we krwi (0,1-0,25 mg w 1 dm3 wydychanego powietrza). To wykroczenie (art. 87 Kodeksu wykroczeń).
  • Stan nietrzeźwości - powyżej 0,5 promila (powyżej 0,25 mg/dm3). To już przestępstwo (art. 178a Kodeksu karnego).

Ta sama czynność - prowadzenie pojazdu - w zależności od wyniku badania trafia więc do zupełnie innego reżimu odpowiedzialności.

Porównanie jazdy w stanie po użyciu alkoholu i w stanie nietrzeźwości: stan po użyciu to 0,2-0,5 promila i wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń zagrożone aresztem albo grzywną nie niższą niż 2500 zł oraz zakazem prowadzenia od 6 miesięcy do 3 lat; stan nietrzeźwości to powyżej 0,5 promila i przestępstwo z art. 178a Kodeksu karnego zagrożone do 3 lat więzienia, zakazem prowadzenia co najmniej 3 lata i świadczeniem pieniężnym co najmniej 5000 zł; od 2024 przy co najmniej 1,5 promila grozi przepadek pojazdu
Jedna liczba - 0,5 promila - dzieli wykroczenie od przestępstwa.

Po użyciu (0,2-0,5 promila) - wykroczenie

Jazda w stanie po użyciu alkoholu to wykroczenie z art. 87 KW. Grozi za nie areszt albo grzywna nie niższa niż 2500 zł, a sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat. Wykroczenie zwykle nie oznacza wpisu do Krajowego Rejestru Karnego - ale zakaz prowadzenia bywa najdotkliwszy dla osób, które auta potrzebują do pracy.

Nietrzeźwość (powyżej 0,5 promila) - przestępstwo

Tu konsekwencje są znacznie poważniejsze. Przestępstwo z art. 178a KK zagrożone jest grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do 3 lat. Obowiązkowo sąd orzeka:

  • zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata (do 15 lat),
  • świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym - co najmniej 5000 zł.

Do tego dochodzi wpis do rejestru karnego. Jeszcze surowiej traktowana jest recydywa i prowadzenie w okresie obowiązywania zakazu (art. 178a §4).

Można stracić auto

Od 14 marca 2024 r. obowiązuje przepadek pojazdu (art. 44b KK): przy stężeniu co najmniej 1,5 promila - a w razie spowodowania wypadku już powyżej 0,5 promila - sąd orzeka przepadek pojazdu albo jego równowartości. To dodatkowa, bardzo realna dolegliwość.

Jeśli dostałeś propozycję mandatu za wykroczenie drogowe, sprawdź też, kiedy mandat warto przyjąć, a kiedy odmówić; o odpowiedzialności za inny częsty zarzut piszę we wpisie o posiadaniu narkotyków. Więcej tematów znajdziesz w poradniku o prawie karnym i wykroczeniach. Jeśli mierzysz się z takim zarzutem, napisz - a pamiętaj, że w sprawie karnej każda decyzja ma znaczenie od pierwszego przesłuchania.

Stan prawny na 2 sierpnia 2026 r. Podstawy: art. 178a i 44b Kodeksu karnego; art. 87 Kodeksu wykroczeń; definicje stanu po użyciu alkoholu i nietrzeźwości - art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz art. 115 §16 Kodeksu karnego. Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej, a każda sprawa jest indywidualna.

Najczęstsze pytania

Gdzie przebiega granica między wykroczeniem a przestępstwem?

Decyduje stężenie alkoholu. Stan po użyciu alkoholu to 0,2-0,5 promila we krwi (albo 0,1-0,25 mg w 1 dm3 wydychanego powietrza) - to wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń. Stan nietrzeźwości to powyżej 0,5 promila (albo powyżej 0,25 mg/dm3) - to już przestępstwo z art. 178a Kodeksu karnego.

Co grozi za jazdę w stanie po użyciu alkoholu?

To wykroczenie zagrożone aresztem albo grzywną nie niższą niż 2500 zł. Sąd obowiązkowo orzeka też zakaz prowadzenia pojazdów - od 6 miesięcy do 3 lat. Wykroczenie zwykle nie wiąże się z wpisem do Krajowego Rejestru Karnego.

Co grozi za jazdę w stanie nietrzeźwości?

To przestępstwo zagrożone grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do 3 lat. Sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata (do 15 lat) oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości co najmniej 5000 zł. Skutkuje też wpisem do rejestru karnego.

Czy można stracić samochód za jazdę po alkoholu?

Tak. Od 14 marca 2024 r. przy stężeniu co najmniej 1,5 promila (a przy spowodowaniu wypadku - już powyżej 0,5 promila) sąd orzeka przepadek pojazdu albo jego równowartości (art. 44b Kodeksu karnego). To dotkliwa, dodatkowa konsekwencja obok kary i zakazu prowadzenia.