Przejdź do treści
Napisz
Dobra osobiste i zniesławienie

Naruszenie danych osobowych (RODO) - Twoje prawa i dwie drogi

Aktualizacja: 6 września 2026

Naruszenie danych osobowych (RODO) - Twoje prawa i dwie drogi - poradnik prawny, kancelaria radcy prawnego Buszta

Wyciek bazy klientów, dane przekazane bez zgody, nachalny marketing na podstawie numeru, którego nigdy nie udostępniałeś - RODO to nie tylko biurokracja dla firm, ale też realne prawa dla Ciebie. Ten wpis pokazuje, co możesz zrobić po naruszeniu danych i jakie masz dwie niezależne drogi.

Twoje prawa z RODO

Wobec swoich danych masz konkretne uprawnienia, z których administrator musi się wywiązać (co do zasady w ciągu miesiąca):

  • dostęp do danych i informacji, jak są przetwarzane,
  • sprostowanie błędnych danych,
  • usunięcie - „prawo do bycia zapomnianym” (art. 17),
  • ograniczenie przetwarzania i sprzeciw,
  • przenoszenie danych do innego podmiotu.
Dwie drogi po naruszeniu danych osobowych według RODO: skarga do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 77, który może nakazać przywrócenie stanu zgodnego z prawem i nałożyć karę na administratora, ale nie przyznaje odszkodowania; oraz pozew cywilny o odszkodowanie za szkodę majątkową i zadośćuczynienie za krzywdę na podstawie art. 82 RODO; drogi są niezależne, a administrator ma obowiązek zgłosić naruszenie w 72 godziny
Po naruszeniu danych masz dwie niezależne drogi - skargę do UODO i pozew o odszkodowanie.

Droga 1: skarga do Prezesa UODO

Jeśli uważasz, że przetwarzanie Twoich danych narusza RODO, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (art. 77). Po postępowaniu Prezes UODO może:

  • nakazać administratorowi przywrócenie stanu zgodnego z prawem,
  • nałożyć administracyjną karę pieniężną (dla firm - do 20 mln euro albo 4% rocznego obrotu).

Ważne ograniczenie: UODO nie przyzna Ci odszkodowania - ta droga służy ukaraniu naruszyciela i przywróceniu zgodności, nie rekompensacie dla Ciebie.

Droga 2: pozew o odszkodowanie (art. 82)

Po pieniądze dla siebie idzie się osobno. Art. 82 RODO pozwala dochodzić przed sądem cywilnym:

  • odszkodowania za szkodę majątkową (np. straty finansowe po wycieku),
  • zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową - krzywdę (stres, utrata kontroli nad danymi, naruszenie prywatności).

To droga niezależna od skargi do UODO - można korzystać z obu równolegle. Podobny dualizm działa przy naruszeniu wizerunku i zniesławieniu w internecie.

Co musi zrobić firma po wycieku

Jeśli to u administratora doszło do naruszenia, ma on obowiązki:

  • zgłosić naruszenie Prezesowi UODO bez zbędnej zwłoki, co do zasady w 72 godziny od stwierdzenia (art. 33),
  • zawiadomić osoby, których dane naruszono, jeśli naruszenie może powodować wysokie ryzyko dla ich praw i wolności (art. 34).

Brak zgłoszenia albo zwłoka to dodatkowe naruszenie, które obciąża administratora.

Więcej praktycznych tematów znajdziesz w poradniku o dobrach osobistych. Jeśli Twoje dane wyciekły albo są przetwarzane bezprawnie, zobacz, jak pomagam w sprawach cywilnych - a z pytaniem do tej treści po prostu napisz.

Stan prawny na 6 września 2026 r. Podstawy: art. 15-22, 33, 34, 77 i 82 rozporządzenia (UE) 2016/679 (RODO); ustawa z 10.05.2018 r. o ochronie danych osobowych. Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej, a każda sprawa jest indywidualna.

Najczęstsze pytania

Jakie prawa daje mi RODO?

Masz m.in. prawo dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia (prawo do bycia zapomnianym), ograniczenia przetwarzania, sprzeciwu oraz przenoszenia danych. Administrator ma obowiązek odpowiedzieć na Twoje żądanie co do zasady w ciągu miesiąca.

Gdzie zgłosić naruszenie ochrony danych?

Skargę można złożyć do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (art. 77 RODO). Prezes UODO może nakazać administratorowi przywrócenie stanu zgodnego z prawem i nałożyć administracyjną karę pieniężną, ale nie przyznaje odszkodowania osobie, której dane naruszono.

Czy za naruszenie danych należy się odszkodowanie?

Tak. Na podstawie art. 82 RODO można dochodzić odszkodowania za szkodę majątkową oraz zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową (krzywdę) wynikłą z naruszenia. To odrębna droga - pozew do sądu cywilnego, niezależny od skargi do UODO.

Co musi zrobić firma, u której doszło do wycieku danych?

Administrator ma obowiązek zgłosić naruszenie ochrony danych Prezesowi UODO bez zbędnej zwłoki, co do zasady w ciągu 72 godzin od stwierdzenia (art. 33 RODO). Jeśli naruszenie może powodować wysokie ryzyko dla praw i wolności osób, musi też bez zbędnej zwłoki zawiadomić te osoby (art. 34).