Przejdź do treści
Napisz
Prawo rodzinne

Podwyższenie alimentów - kiedy można i jak to zrobić

Aktualizacja: 1 października 2026

Podwyższenie alimentów - kiedy można i jak to zrobić - poradnik prawny, kancelaria radcy prawnego Buszta

Alimenty zasądzono, gdy dziecko szło do przedszkola. Dziś jest w liceum, koszty korepetycji i wyjazdów wzrosły kilkukrotnie, a kwota alimentów została ta sama. To klasyczna sytuacja, w której prawo pozwala żądać podwyższenia alimentów. Ten wpis tłumaczy, kiedy to możliwe, co decyduje o kwocie i jak złożyć pozew, żeby nie zapłacić za niego ani złotówki.

Podstawa: zmiana stosunków

Kluczowy przepis to art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.”

„Zmiana stosunków” to istotna zmiana okoliczności od czasu ostatniego wyroku lub ugody. Nie liczy się drobne wahnięcie - musi być realna różnica. Najczęściej chodzi o:

  • wzrost potrzeb dziecka - starszy wiek, zmiana szkoły, leczenie, sport, dojazdy,
  • zmianę możliwości zarobkowych rodzica - awans, nowa praca, wyższe dochody zobowiązanego,
  • wzrost kosztów utrzymania - inflacja, droższe mieszkanie, media.
Podwyższenie alimentów krok po kroku. Punkt pierwszy - zmiana stosunków według art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czyli istotna zmiana od ostatniego wyroku lub ugody. Punkt drugi - co się liczy: wzrost usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz zarobkowe i majątkowe możliwości rodzica według art. 135. Punkt trzeci - pozew do sądu rejonowego, wydział rodzinny, według miejsca zamieszkania uprawnionego na podstawie art. 32 Kodeksu postępowania cywilnego. Na dole informacja: strona dochodząca alimentów jest zwolniona z kosztów sądowych.
Podwyższenie alimentów - przesłanka, kryteria i droga do sądu.

Co decyduje o kwocie

Wysokość alimentów wyznaczają dwa czynniki z art. 135 KRO: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego (dziecka) oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (rodzica). Ważne: sąd patrzy na realne możliwości zarobkowe, a nie tylko na to, co rodzic faktycznie zarabia. Jeśli ktoś celowo zwalnia się z pracy albo zaniża dochód, sąd może przyjąć, ile mógłby zarabiać przy swoich kwalifikacjach.

Jak złożyć pozew

  1. Sąd: rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich. Pozew o alimenty można wytoczyć według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej (art. 32 KPC) - czyli zwykle dziecka. Nie musisz jechać do sądu rodzica.
  2. Opłata: żadna. Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), a dotyczy to także spraw o podwyższenie.
  3. Dowody: rachunki, faktury, zaświadczenia o kosztach leczenia i nauki, informacje o dochodach rodzica. To one pokazują, że stosunki się zmieniły.

Możesz też wnioskować o zabezpieczenie alimentów na czas trwania procesu, żeby wyższa kwota obowiązywała już przed wyrokiem.

Jeśli dopiero ustalasz alimenty od zera, zacznij od wpisu jak ustalić wysokość alimentów na dziecko. Gdy dziecko jest pełnoletnie, sprawdź, czy alimenty przysługują po osiemnastce. Przy opiece dzielonej między rodziców przyda się wpis o opiece naprzemiennej nad dzieckiem.

Więcej znajdziesz w poradniku z zakresu prawa rodzinnego. Zobacz też, jak prowadzę sprawy alimentacyjne i rodzinne - a z pytaniem do tej treści po prostu napisz.

Stan prawny na 1 października 2026 r. Podstawy: art. 138 i art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; art. 32 Kodeksu postępowania cywilnego (właściwość przemienna); art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (zwolnienie strony dochodzącej roszczeń alimentacyjnych). Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej, a każda sprawa jest indywidualna.

Chcesz zgłębić temat?

Zobacz stronę dziedziny: Alimenty i prawo rodzinne - a jeśli masz pytanie do treści, po prostu napisz.

Napisz

Najczęstsze pytania

Kiedy można żądać podwyższenia alimentów?

Gdy od ostatniego wyroku lub ugody doszło do zmiany stosunków (art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Chodzi o istotną zmianę - najczęściej wzrost usprawiedliwionych potrzeb dziecka (wiek, szkoła, leczenie) albo zmianę możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców. Nie ma sztywnego terminu, że trzeba czekać rok czy dwa - liczy się realna zmiana.

Co sąd bierze pod uwagę przy wysokości alimentów?

Dwa czynniki z art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego (dziecka) oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (rodzica). Znaczenie mają realne możliwości zarobkowe, a nie tylko faktyczny dochód - jeśli rodzic celowo zaniża zarobki, sąd może przyjąć, ile mógłby zarabiać.

Do jakiego sądu złożyć pozew o podwyższenie alimentów?

Do sądu rejonowego - wydziału rodzinnego i nieletnich. Pozew o roszczenie alimentacyjne można wytoczyć według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej (art. 32 Kodeksu postępowania cywilnego), czyli najczęściej dziecka - nie trzeba jechać do sądu właściwego dla pozwanego rodzica.

Ile kosztuje pozew o podwyższenie alimentów?

Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Zwolnienie obejmuje także sprawy o podwyższenie alimentów, więc za sam pozew nie płacisz opłaty.