Odsetki za opóźnienie w 2026 r. - ile doliczyć do wezwania do zapłaty
Gdy dłużnik nie płaci na czas, do samej kwoty długu prawie zawsze można doliczyć odsetki za opóźnienie - i to bez żadnej dodatkowej umowy, z mocy prawa. Wielu wierzycieli o tym zapomina i wysyła wezwanie na „gołą” kwotę. Poniżej: ile wynoszą odsetki w 2026 r., jak je policzyć i od kiedy biegną.
Ile wynoszą odsetki w 2026 r.
Wysokość odsetek ustawowych zależy od stopy referencyjnej NBP, która na lipiec 2026 r. wynosi 3,75%. Od niej liczy się ustawowe stawki:
- 9,25% w skali roku - odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 Kodeksu cywilnego). To najczęstszy przypadek: gdy zwykła osoba albo firma nie zapłaci na czas.
- 13,75% w skali roku - odsetki w transakcjach handlowych między przedsiębiorcami (od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r.). Nie trzeba ich zastrzegać w umowie - należą się z ustawy.
- 18,50% w skali roku - odsetki maksymalne za opóźnienie, czyli górna granica, powyżej której nie można umówić się na wyższe.
Jak je policzyć
Wzór jest prosty: kwota × stawka roczna × liczba dni / 365.
Przykład: firma nie zapłaciła faktury na 10 000 zł, opóźnienie to 30 dni, stawka za opóźnienie 9,25%. Odsetki: 10 000 × 0,0925 × 30 / 365 = około 76 zł. Przy dużych kwotach i długim opóźnieniu odsetki potrafią urosnąć do sum, o które naprawdę warto się upomnieć.
Od kiedy biegną
Odsetki należą się za czas opóźnienia - czyli od pierwszego dnia po upływie terminu zapłaty. Jeśli w wezwaniu do zapłaty wyznaczyłeś termin „do 14 dni”, odsetki liczysz od dnia 15. Gdy terminu nie było, roszczenie staje się wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika (art. 455 Kodeksu cywilnego). W transakcjach handlowych, przy braku terminu w umowie, odsetki biegną zwykle po 30 dniach od spełnienia świadczenia.
Uwaga: stawki się zmieniają
Odsetki nie są stałe - zależą od stopy referencyjnej NBP, którą ustala Rada Polityki Pieniężnej. Każda decyzja o zmianie stóp automatycznie zmienia wysokość odsetek cywilnych, a stawki w transakcjach handlowych aktualizują się co pół roku (1 stycznia i 1 lipca). Dlatego przy liczeniu za dłuższy okres trzeba rozbić je na okresy według obowiązujących wtedy stawek.
Odsetki to część większej całości - skutecznego dochodzenia zapłaty. Zanim złożysz pozew, sprawdź ile kosztuje pozew o zapłatę i czy roszczenie nie jest przedawnione. Jak prowadzę windykację i sprawy o zapłatę, opisuję na stronie usługi, a z pytaniem do tej treści po prostu napisz.
Stan prawny na 11 lipca 2026 r. Podstawy: art. 481 i 455 Kodeksu cywilnego; ustawa z 8.03.2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Podane stawki (9,25%, 13,75%, 18,50%) obowiązują na lipiec 2026 r. i zmieniają się z decyzjami RPP - przed użyciem zweryfikuj aktualną stopę referencyjną NBP. Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej.
Zobacz stronę dziedziny: Windykacja i sprawy o zapłatę - a jeśli masz pytanie do treści, po prostu napisz.
Napisz