Windykacja i zapłata

Przedawnienie roszczeń - jak sprawdzić, czy dług się przedawnił

Aktualizacja: 10 czerwca 2026

Masz starą fakturę albo niespłaconą pożyczkę i nie wiesz, czy jeszcze warto walczyć? Wszystko rozstrzyga przedawnienie. Po upływie terminu dłużnik może uchylić się od zapłaty - dlatego zanim wyślesz wezwanie czy pozew, policz terminy. To prostsze, niż się wydaje.

Dwa podstawowe terminy: 6 lat i 3 lata

Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego:

• 6 lat - termin ogólny (np. pożyczka między osobami prywatnymi),
• 3 lata - roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (faktury B2B, wynagrodzenie za usługi firmy) oraz świadczenia okresowe (czynsz najmu, odsetki).

Przepisy szczególne bywają surowsze - np. sprzedaż w obrocie gospodarczym przedawnia się po 2 latach, a roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem po 6 latach (odsetki z wyroku - po 3).

Kluczowa zasada: koniec terminu to 31 grudnia

Dla terminów wynoszących co najmniej 2 lata koniec przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. W praktyce wydłuża to ochronę wierzyciela:

Przykład: faktura B2B z terminem zapłaty 15 marca 2023 r. Termin 3-letni minąłby 15 marca 2026 r. - ale dzięki zasadzie końca roku roszczenie przedawnia się dopiero 31 grudnia 2026 r. Do końca tego roku można jeszcze działać.

Jak policzyć krok po kroku

1. Ustal wymagalność - zwykle dzień po upływie terminu zapłaty.
2. Dobierz termin - 3 lata (firma, świadczenia okresowe), 6 lat (ogólny) albo termin szczególny.
3. Dodaj termin do daty wymagalności i przesuń koniec na 31 grudnia tego roku.
4. Sprawdź przerwania - pozew, zawezwanie do próby ugodowej lub uznanie długu (np. częściowa wpłata, prośba o raty) liczą termin od nowa.

Konsument a firma - ważna różnica

Wobec konsumenta sąd bada przedawnienie z urzędu - przedawnionego długu co do zasady nie da się skutecznie dochodzić. Między firmami zarzut przedawnienia musi podnieść sam dłużnik; jeśli tego nie zrobi, sąd zasądzi nawet przedawnione roszczenie.

Co robić, gdy termin się zbliża

Najpewniej przerywa bieg pozew - przy bezspornych fakturach często wystarczy szybki pozew o zapłatę w e-sądzie. Zacznij jednak od dobrze przygotowanego wezwania do zapłaty - bywa, że dłużnik uzna dług i termin ruszy od nowa. Jak prowadzę takie sprawy, znajdziesz na stronie usługi windykacja i sprawy o zapłatę.

Grudzień to ostatni dzwonek dla roszczeń „z końcówką” w danym roku - 31 grudnia przedawnia się naraz wszystko, co wymagalne w tym samym roku odpowiednio 3 lub 6 lat wcześniej. Warto zrobić przegląd faktur przed końcem roku.