Przejdź do treści
Napisz
Spadki i zachowek Zmiany w prawie

Spóźnione zgłoszenie spadku (SD-Z2) - od 2026 można uratować zwolnienie z podatku

Aktualizacja: 9 lipca 2026

Spóźnione zgłoszenie spadku (SD-Z2) - od 2026 można uratować zwolnienie z podatku - poradnik prawny, kancelaria radcy prawnego Buszta

Zgłoszenie spadku na formularzu SD-Z2 to jedna z tych formalności, które łatwo przeoczyć w trudnym czasie po śmierci bliskiego - a konsekwencja bywała dotkliwa. Do niedawna spóźnienie choćby o jeden dzień oznaczało utratę całego zwolnienia z podatku i konieczność zapłaty. Od 2026 r. jest tryb ratunkowy.

O co chodzi ze zwolnieniem i terminem

Najbliższa rodzina (tzw. grupa zerowa: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) może odziedziczyć majątek bez podatku - niezależnie od jego wartości. Warunek jest jeden: zgłosić nabycie naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy (art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn).

Przy dziedziczeniu termin liczy się zwykle od uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.

Co zmieniło się od 7 stycznia 2026 r.

Zmiana zasad zgłoszenia SD-Z2: przed 7 stycznia 2026 r. spóźnienie choćby o dzień oznaczało bezpowrotną utratę zwolnienia z podatku od spadku i opodatkowanie na zasadach ogólnych; od 7 stycznia 2026 r. można wnioskować o przywrócenie terminu, jeśli uprawdopodobni się brak winy (art. 4c)
Od 7 stycznia 2026 r. spóźnienie z SD-Z2 nie musi już oznaczać utraty zwolnienia.

Nowelizacja (ustawa z 21 listopada 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1854) dodała do ustawy art. 4c. Pozwala on przywrócić przekroczony termin na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni on, że niezachowanie terminu nastąpiło bez jego winy (np. długa choroba). To nie automatyczne przedłużenie ani abolicja - trzeba złożyć wniosek i przekonać urząd, że spóźnienie nie było zawinione.

Jedno zastrzeżenie z przepisów przejściowych: mechanizm działa tam, gdzie zdarzenie otwierające termin nastąpiło od 7 stycznia 2026 r., albo gdy nabycie było wcześniej, ale 6-miesięczny termin nie upłynął jeszcze do tej daty. Sprawy, w których termin wygasł przed 7 stycznia 2026 r., pozostają poza nowym trybem.

Co zrobić, jeśli termin Ci ucieka albo już minął

  1. Sprawdź datę startu terminu - uprawomocnienie postanowienia lub rejestracja aktu poświadczenia dziedziczenia. To od niej liczysz 6 miesięcy.
  2. Jeśli zdążysz - po prostu złóż SD-Z2 we właściwym urzędzie skarbowym. To najprostsza droga do zachowania zwolnienia.
  3. Jeśli termin minął - oceń, czy było to bez Twojej winy i rozważ wniosek o przywrócenie terminu z art. 4c, z uprawdopodobnieniem przyczyny.
  4. Nie mieszaj SD-Z2 z podziałem majątku - samo zwolnienie z podatku to co innego niż dział spadku czy ewentualny zachowek dla pominiętych.

Sprawy spadkowe potrafią łączyć kilka wątków naraz - podatek, stwierdzenie nabycia, dział, zachowek. Jak je prowadzę, opisuję na stronie spadki i zachowek, a z pytaniem do tej treści po prostu napisz.

Stan prawny na 9 lipca 2026 r. Podstawy: art. 4a, 4c i 9 ustawy z 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn; zmiana wprowadzona ustawą z 21.11.2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1854), obowiązuje od 7.01.2026 r. Kwoty wolne i stawki mogą się zmieniać. Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej, każda sprawa jest indywidualna.

Chcesz zgłębić temat?

Zobacz stronę dziedziny: Zachowek i spadki - a jeśli masz pytanie do treści, po prostu napisz.

Napisz

Najczęstsze pytania

Ile czasu jest na zgłoszenie spadku formularzem SD-Z2?

6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego - przy dziedziczeniu liczone zwykle od uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Zgłoszenie na formularzu SD-Z2 jest warunkiem zwolnienia z podatku dla najbliższej rodziny (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Co się zmieniło od 2026 roku?

Od 7 stycznia 2026 r. obowiązuje art. 4c ustawy, który pozwala przywrócić przekroczony termin na zgłoszenie - na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni on, że niezachowanie terminu nastąpiło bez jego winy. Wcześniej spóźnienie oznaczało bezpowrotną utratę zwolnienia.

Kto może skorzystać z tego zwolnienia?

Najbliższa rodzina z tzw. grupy zerowej: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha. Zwolnienie obejmuje całą wartość nabytego majątku, o ile złoży się SD-Z2 w terminie (albo skutecznie przywróci termin).

Co grozi za spóźnienie, jeśli nie da się przywrócić terminu?

Utrata zwolnienia i opodatkowanie nabycia na zasadach ogólnych według I grupy podatkowej (stawki 3-7% od nadwyżki ponad kwotę wolną, która dla grupy I wynosi 36 120 zł). Dlatego nawet po terminie warto sprawdzić, czy zachodzą przesłanki przywrócenia terminu z art. 4c.