Staż pracy z umowy zlecenia i działalności - jak odzyskać dni urlopu (zmiana 2026)
Przez lata obowiązywała prosta, ale krzywdząca zasada: do stażu pracy liczyło się głównie zatrudnienie na umowę o pracę. Kto pracował na zleceniu albo prowadził własną działalność, tego czasu do stażu w większości nie doliczano - mimo że płacił składki. Od 2026 r. to się zmienia, a stawką bywa 6 dni urlopu więcej w roku.
W skrócie:
- Do stażu pracy wliczają się teraz także okresy oskładkowanego zlecenia, działalności gospodarczej i współpracy - również te sprzed 2026 r.
- Sektor publiczny: od 1 stycznia 2026 r., sektor prywatny: od 1 maja 2026 r.
- Masz 24 miesiące na udokumentowanie tych okresów - po terminie pracodawca nie musi ich uwzględnić.
Co dokładnie się zmienia
Do okresu, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wlicza się teraz m.in. czas wykonywania umów zlecenia i innych umów o świadczenie usług, prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz współpracy przy niej. Warunek: od tych okresów odprowadzano składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (albo nie były one wymagane).
Staż to nie tylko urlop. Wpływa też na nagrodę jubileuszową, odprawę emerytalno-rentową i dodatki stażowe - w wielu miejscach nowe lata przełożą się na realne pieniądze.
Jak odzyskać swoje lata (i urlop)
- Zamów zaświadczenie z ZUS o okresach podlegania ubezpieczeniom - przez PUE ZUS (eZUS) albo w placówce. To ono pokazuje, że od zlecenia czy działalności szły składki.
- Złóż je pracodawcy z wnioskiem o przeliczenie stażu. Na podstawie zaświadczenia dział kadr doliczy okresy do Twojego stażu.
- Nie przekrocz 24 miesięcy od wejścia przepisów w życie. To termin na udokumentowanie - po nim pracodawca nie ma obowiązku wliczać tych okresów.
- Sprawdź próg 10 lat. Jeśli doliczenie przeskoczy Cię przez granicę 10 lat stażu, urlop rośnie z 20 do 26 dni (art. 154 Kodeksu pracy).
Na co uważać
Nie każdy okres się zaliczy - liczą się okresy oskładkowane. Zlecenie, od którego nie płacono składek emerytalno-rentowych (bo np. było zbiegiem tytułów), może nie wejść do stażu. Dlatego punktem wyjścia jest zawsze zaświadczenie z ZUS, a nie własne wyliczenia.
Jeśli pracodawca odmawia przeliczenia stażu mimo prawidłowych dokumentów, warto sprawdzić podstawę tej odmowy. Jak prowadzę sprawy z zakresu prawa pracy, opisuję na stronie usługi. Przy okazji zerknij, jak liczy się terminy przy sporach z pracodawcą - pokazuje to wpis o odwołaniu od wypowiedzenia w 21 dni.
Stan prawny na 7 lipca 2026 r. Podstawa: nowelizacja Kodeksu pracy zmieniająca zasady ustalania stażu pracy (sektor publiczny od 1.01.2026, prywatny od 1.05.2026); wymiar urlopu - art. 154 Kodeksu pracy. Przed powołaniem się na przepis w konkretnej sprawie zweryfikuj aktualne brzmienie i swoją sytuację składkową. Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej.
Zobacz stronę dziedziny: Prawo pracy - a jeśli masz pytanie do treści, po prostu napisz.
Napisz