Wyjawienie majątku dłużnika - gdy egzekucja utknęła
Masz prawomocny wyrok, komornik prowadził egzekucję - a mimo to nic nie odzyskałeś, bo „dłużnik nie ma majątku”. Nie zawsze to prawda: majątek bywa ukryty albo przepisany. Prawo daje na to narzędzie - wyjawienie majątku. Ten wpis tłumaczy, jak działa i co grozi dłużnikowi, który się uchyla.
Na czym polega
Zgodnie z art. 913 Kodeksu postępowania cywilnego wierzyciel może żądać, by sąd zobowiązał dłużnika do:
- złożenia wykazu majątku z wymienieniem rzeczy i miejsca, gdzie się znajdują,
- złożenia przyrzeczenia, że wykaz jest prawdziwy i zupełny.
Dłużnik składa te oświadczenia przed sądem, pod rygorem odpowiedzialności. To realnie utrudnia ukrywanie składników majątku.
Kiedy można tego żądać
Wyjawienia majątku żąda się przede wszystkim wtedy, gdy:
- zajęty majątek nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych należności, albo
- wierzyciel wykaże, że wskutek egzekucji nie uzyskał zaspokojenia w pełni.
W określonych sytuacjach wniosek jest możliwy nawet przed wszczęciem egzekucji - jeśli wierzyciel uprawdopodobni, że nie uzyska zaspokojenia. Zwykle jednak najpierw jest egzekucja komornicza, a wyjawienie majątku wchodzi w grę, gdy ta okaże się bezskuteczna.
Co grozi dłużnikowi
To nie jest procedura bez zębów. Zgodnie z art. 916 KPC, jeśli dłużnik bez usprawiedliwionej przyczyny nie stawi się w sądzie, odmówi złożenia wykazu albo przyrzeczenia, sąd może:
- nałożyć grzywnę,
- nakazać przymusowe doprowadzenie,
- a nawet zastosować areszt.
Dodatkowo złożenie fałszywego wykazu naraża dłużnika na odpowiedzialność karną. To poważny nacisk, który często sam skłania do ujawnienia majątku.
Jak złożyć wniosek
Wniosek kieruje się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania lub siedziby dłużnika. Dołącza się m.in. tytuł wykonawczy, a gdy egzekucja była prowadzona - dowód jej bezskuteczności (np. postanowienie komornika o umorzeniu). Zanim jednak dojdzie do egzekucji, warto sprawdzić przedawnienie roszczenia, a przy trwale niewypłacalnym dłużniku - że nie szykuje on upadłości konsumenckiej.
Więcej praktycznych tematów znajdziesz w poradniku o windykacji. Jeśli Twoja egzekucja utknęła, zobacz, jak pomagam odzyskać należności - a z pytaniem do tej treści po prostu napisz.
Stan prawny na 21 września 2026 r. Podstawy: art. 913-916 Kodeksu postępowania cywilnego (wyjawienie majątku). Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny - nie stanowi porady prawnej, a każda sprawa jest indywidualna.
Zobacz stronę dziedziny: Windykacja i sprawy o zapłatę - a jeśli masz pytanie do treści, po prostu napisz.
Napisz